İsrail’de koalisyon hükümetinin geleceğine ilişkin belirsizlik sürerken, Başbakan Binyamin Netanyahu’ya bir darbe de uzun süredir destekçisi olan Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi’nden geldi. Meclis’te 7 sandalyeye sahip parti, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile yaptığı görüşmede hükümeti kurma görevi için Netanyahu’yu önermedi. Bu gelişmenin, muhalefet bloğunun adayı Gadi Eisenkot’un görevlendirilme ihtimalini artırabileceği değerlendiriliyor.
NETANYAHU’YA DESTEK VEREN MİLLETVEKİLİ SAYISI AZALDI
Yerel kaynaklara göre Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi temsilcileri, Cumhurbaşkanı Herzog ile yaptıkları görüşmede hükümeti kurma görevi için herhangi bir adayı desteklemediklerini bildirdi.
Parti temsilcileri, Haredi Yahudilerin Tevrat eğitimine yoğunlaşabilmesi ve askerlik hizmetleri konusunda uzlaşmaya varılması gibi taleplerini karşılayabilecek bir adaya destek vermeye açık olduklarını belirtti.
Netanyahu liderliğindeki mevcut koalisyon hükümetinde yer alan partinin bu tutumu, Başbakan’ın parlamentodaki desteğini zayıflattı. Netanyahu’ya destek veren milletvekili sayısının 53’ten 46’ya gerilemesi, Eisenkot’u destekleyenlerin sayısının ise 67’ye yükselmesi bekleniyor.
İsrail Meclisi’nde 48 sandalyeye sahip muhalefet partilerinin yanı sıra İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerden 19 milletvekilinin de Eisenkot’u desteklemesi öngörülüyor.
Cumhurbaşkanı Herzog’un siyasi partilerle yürüttüğü istişarelerin ardından önümüzdeki günlerde Eisenkot’u hükümeti kurmakla görevlendirmesi bekleniyor. Görevlendirme gerçekleşirse Eisenkot’a hükümeti kurması için 28 gün süre verilecek. Talep etmesi halinde bu süre 14 gün daha uzatılabilecek.
EİSENKOT İÇİN DESTEK GÖRÜŞMELERİ SÜRÜYOR
Maariv gazetesinde yer alan habere göre Raam Partisi (Birleşk Arap Listesi), lideri Mansur Abbas’ın öncülüğünde Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na geldi. Demokrat Parti temsilcileri de milletvekili Naama Lazimi başkanlığında Herzog ile görüşerek Eisenkot’u başbakan adayı olarak önerdi. Parti temsilcileri, öncelikli hedeflerinin Netanyahu’yu görevden uzaklaştırmak olduğunu belirtti.
Herzog, Demokrat Parti temsilcileriyle görüşmesinde partinin bir birlik hükümetine katılma ihtimalini de gündeme getirdi. Demokrat Parti temsilcisi milletvekili Gilad Kariv, Netanyahu’nun yer alacağı bir hükümete katılmayacaklarını vurguladı.
Netanyahu’nun iktidar döneminin sona ermesi gerektiğini savunan Kariv, “Son yılların gerçekliğine gözlerimizi kapatmamalıyız. Birlik isteyen herkes, Netanyahu döneminin sona ermesi gerektiğini anlamalıdır.” dedi.
HERZOG İLE BEN-GVİR’İN PARTİSİ ARASINDA GERGİNLİK
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in liderliğindeki Yahudi Gücü Partisi temsilcileri arasında da görüşme sırasında tartışma yaşandı.
The Times of Israel’in haberine göre, tartışma Yahudi Gücü Partisi temsilcilerinin Netanyahu’yu hükümeti kurmakla görevlendirmesini önermesinin ardından çıktı. Herzog, seçimlere hile karıştırıldığı yönündeki kanıtlanmamış iddialar, Başsavcı Gali Baharav-Miara’ya yönelik eleştiriler ve Arap seçmenlerle ilgili açıklamalar nedeniyle parti temsilcilerine tepki gösterdi.
Yahudi Gücü Partisi milletvekili Yitzhak Wasserlauf, Netanyahu bloğunun parlamentodaki çoğunluğunu kaybetmesinin ardından seçimlerin çalındığı ve hile yapıldığı yönündeki iddialarını yineledi.
Herzog ise Wasserlauf’un sözlerine karşı çıkarak, “Kulaktan dolma bilgiler aktarıyorsun, bunların hepsi spekülasyondan ibaret. Hukuk dünyasında bir şeylerin kanıtlanması gerekir, genellemelerden ise kaçınılmalıdır. İnsanların temkinli davranması benim için önemlidir. Bazen, kesin iddialar günün sonunda pek bir anlam ifade etmez.” dedi.
Herzog, İç İstihbarat Teşkilatı Şin-Bet Başkanı David Zini ve Başsavcı Baharav-Miara ile görüştüğünü belirterek, şüphelerin özel bir soruşturma ekibi tarafından incelendiğini söyledi.
Wasserlauf’un partisinin Başsavcı Baharav-Miara’ya güvenmediğini açıklaması üzerine Herzog, devlet kurumlarında görev yapan kamu görevlilerinin itibarsızlaştırılmasına karşı çıktı.
Görüşmede Arap seçmenlerin seçimlere katılımı da gündeme geldi. Herzog, Arap seçmenler arasındaki yüksek katılımın, Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir’in bu kesime yönelik tutumuna duyulan tepkiyle bağlantılı olabileceğini söyledi.
Yahudi Gücü Partisi milletvekili Yitzhak Kroizer ise Arap seçmenlerin yüksek katılımının Ben-Gvir için “gurur kaynağı” olduğunu savundu. Kroizer, Ben-Gvir’in onlarca yıldır ihmal edildiğini öne sürdüğü Arap toplumunun yaşadığı bölgelere güvenlik güçlerini götürdüğünü iddia etti. Ancak Ben-Gvir’in görev yaptığı dönemde Arap toplumunda ölümle sonuçlanan şiddet olaylarında büyük artış yaşandı.
EİSENKOT’UN ÖNÜNDE KOALİSYON ENGELİ VAR
Eisenkot’un Cumhurbaşkanı Herzog’dan hükümeti kurma görevini alması beklenmesine rağmen, koalisyon oluşturması kolay görünmüyor. Eisenkot’un hükümeti kurabilmesi için 120 sandalyeli İsrail Meclisi’nde en az 61 milletvekilinin desteğini alması gerekiyor.
Son seçimlerde 7 milletvekili çıkaran eski Maliye Bakanı Avigdor Liberman’ın liderliğindeki İsrail Evimiz Partisi, hükümeti kurma görevinin Eisenkot’a verilmesini destekliyor. Ancak parti, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin dışarıdan destek vereceği bir koalisyonda yer almayacağını açıklıyor.
Bu nedenle Filistin asıllı partilerin desteğini alsa bile Liberman’ın koalisyona katılmaması, Eisenkot’un milletvekili sayısını 60’ta bırakıyor. Bu tablo, Eisenkot’un hükümeti kurmak için gerekli 61 sandalyeye ulaşmasını engelliyor.
Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi’nin de Haredilerin zorunlu askerlik hizmeti yapmasını isteyen Eisenkot liderliğindeki partilerle aynı koalisyonda yer alması zor görünüyor.
Eisenkot daha önce “Siyonist bir hükümet” kurmayı hedeflediğini açıklamıştı. Ancak muhalefet bloğunun hükümeti kurabilmek için İsrail vatandaşı Filistinli milletvekillerinin desteğine ihtiyaç duyduğu bir ortamda bu hedefi nasıl gerçekleştireceğine ilişkin ayrıntı vermemişti.
