Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin altındaki 1600 yıllık tünel ağında yürütülen kazı çalışmalarında dikkat çeken bulgulara ulaşıldı. Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’ndeki “İstanbul Sohbetleri” programında konuşan Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, yapının zemin altı sistemine ilişkin son bilgileri paylaştı. Romalıların Ayasofya’nın altında metro ağını andıran devasa bir altyapı sistemi inşa ettiğini belirterek, bu tünellerin 1600 yıl önce yağmur sularının tahliye edilerek sel riskini önlemek, şehre su dağıtımı sağlamak ve güvenli bir alan sunmak amacıyla yapıldığını aktardı.
3 bin ton moloz ve çamur temizlendi
Patronlar Dünyası’nın haberine göre, Ayasofya’nın altındaki tünellerde çalışmaların titizlikle devam ettiğini belirten Diker, 2025 yılının şubat ayından bu yana yürütülen kazılarda yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldığını ifade etti. Sarayburnu’ndan Küçük Ayasofya’da kadar uzanan ana arter Roma Caddesi’nin 170 metrelik kısmının temizlendiğini belirten Diker, bugüne kadar ulaşılamayan alanların gün yüzüne çıkarıldığını kaydetti.
Bugünkü yapı üçüncü Ayasofya
Ayasofya’nın mimari katmanlarına da değinen Prof. Dr. Diker, şu bilgileri paylaştı:
“İlk yapı 5. yüzyılda çıkan yangın sonucu yok oldu. Şimdiki yapının yaklaşık 2,30 metre altında yer alıyor. İkinci yapı Nika Ayaklanması sırasında yakılıp yıkıldı. Üçüncü yapı ise günümüzde ayakta duran mevcut Ayasofya.”
Atatürk’ün 90 yıl önce başlattığı arkeolojik çalışmaları devam ettirdiklerini vurgulayan Diker, tünellerin geniş bölümlerinin ziyarete açılması amacıyla özel bir teşhir projesi hazırladıklarını bildirdi.
Ayasofya’dan dahi eski: Hipoje
Ayasofya’nın kuzeydoğu cephesinde yer alan ve 1946 yılında yer altı mezarı olarak bulunan 4 odalı hipoje alanında çalışmaların derinleştirildiğini aktaran Diker, çamurla kaplı tabanın 1,5 metre daha altına inildiklerini ve bu bölümün Ayasofya’nın kendisinden bile daha eski bir döneme tarihlendiğini sözlerine ekledi.
( ALINTI www.patronlardunyasi.com/ayasofyanin-altindaki-devasa-tunell… )
